Mix van duurzame energiebronnen is de toekomst

Pand Pannenkoek

Een restaurant als Pand Pannenkoek in Schalkwijk gebruikt veel energie. Niet alleen voor verwarming maar bijvoorbeeld ook voor de keuken, de koeling en de verlichting. Het pand is 7 jaar geleden gebouwd en ook toen al hadden de eigenaren oog voor duurzaamheid. Het gebouw is goed geïsoleerd en wordt, wanneer het niet al te koud en winderig is, verwarmd met een warmtepomp. Daarnaast maakt men gebruik van een bio-kachel waarin olifantsgras (miscanthus) wordt gestookt. Dat gras wordt dichtbij in de Blokhovense polder verbouwd en neemt 4 keer zoveel CO2 op dan een gewoon bos.

En dan zijn we er nog niet: er wordt ook gebouwd aan een solar carport.

Solar carport

Jammergenoeg is het dak van het pand niet geschikt om zonnepanelen op te leggen. Daarom is gezocht naar een andere mogelijkheid. Ideaal zou natuurlijk zijn ergens in het nabijgelegen weiland een klein zonneveldje aan te leggen voor eigen gebruik, zoals bij het Dijkhuis. Maar het was niet mogelijk daar en vergunning voor te krijgen. Dus ontstond het idee om een drie grote carports te bouwen op de parkeerplaats. De provincie heeft aangegeven daar subsidie voor te verstrekken, maar helaas: dat bleek alleen maar verstrekt te worden aan veel grotere projecten en niet aan en de wat kleinere. OK, tegenslag geaccepteerd en weer verder. Dan maar zonder subsidie.

Het wordt een bouwwerk met transparante panelen zodat ook vanaf de onderkant energie opgewekt kan worden. (Klanten wordt verzocht met een witte auto te komen, dat levert meer energie op…)

Zijn we er dan?

Nee, probleem blijft natuurlijk dat in de zomer veel energie wordt opgewekt maar weinig wordt verbruikt, terwijl in de winter weinig energie wordt opgewekt en juist veel wordt verbruikt. Accu’s om de overtollige energie op te slaan en die in de winter te gebruiken zijn geen haalbare oplossing. Die kunnen wel iets betekenen voor en korte periode van ongeveer een week. Dat soort accu’s wordt aangeschaft. Alle beetjes helpen.

Ideaal zou een kleine windmolen zijn. Want daar heb je in de donkere dagen wat aan. Al vijf jaar geleden heeft de eigenaar daarnaar geïnformeerd. Er zijn prachtige kleine windmolens en die worden ook volop gebruikt in het noorden van het land, maar in Houten krijgt men geen vergunning. Ze zouden heel goed bij de uitstraling van het pand passen. Ondertussen zijn de molens, die al duur zijn, in prijs verdubbeld. Klik hier voor activiteiten van de coöperatie op dit gebied.

Een mix van energiebronnen

Een mix van energiebronnen is noodzakelijk om op een duurzame manier in de eigen energiebehoefte te kunnen voorzien. De meeste daarvan worden al gebruikt: warmtepomp en bio-kachel en zonnepanelen en accu. Het wachten is op bruikbare regelingen van provincie en gemeente om de volgende stappen te zetten. Aan de ondernemer zal het niet liggen.

Bijeenkomst 23 november in De Wiese

Op 23 november is er een bijeenkomst in de Wiese over regelingen van de provincie die bedoeld zijn om belemmeringen om zonnepanelen op daken te leggen weg te nemen. Ga naar de website duurzaameiland.nl om je in te schrijven. Klik hier.

Augustus 2022: Waar zijn we de afgelopen driekwart jaar mee bezig geweest?

Maand acht van 2022 is een feit. Hoog tijd samen te vatten wat CDE het afgelopen driekwart jaar heeft gedaan en waar we nu mee bezig zijn.

Goed nieuws

Begin 2022 nam de gemeente Houten het besluit dat in Schalkwijk 50 hectare landbouwgrond gebruikt zal gaan worden om zonnepanelen te plaatsen. Het goeie nieuws is dat CDE geregeld heeft dat zij bij de ontwikkeling van die projecten Stroomveld de Knoest en Zonneweide de Heul, betrokken moet worden. Waarom is dit goed nieuws? Omdat CDE er met met haar leden voor wil zorgen dat het verlies van landbouwgrond binnen het Schalkwijkse grondgebied zo goed mogelijk wordt gecompenseerd door te streven naar:

  • Lokale bestemming van de (opbrengst van de) op te wekken energie.
  • Extra natuur in en om de zonnevelden: Schalkwijk mag mooier worden, niet lelijker.

Zeggenschap dus!

Maar… Dat klinkt makkelijker dan het is. Pachter van de grond waarop de zonnevelden moeten komen is namelijk BHM Solar (een in Utrecht gevestigde ontwikkelaar van grootschalige zonne-energieprojecten) en de bouwer van de zonneparken is Chint Solar (een grote producent van zonnepanelen). Dan ligt zeggenschap niet meteen voor de hand. Maar, en dat is het tweede goede nieuws, BHM en Chint zijn een samenwerkingsverband aangegaan met CDE en haar evenknie in Houten: (Coöperatie Opgewekt Houten (COH)). Dat geeft CDE en Opgewekt Houten de kans om als een volwaardige partners van BHM en Chint de zonnevelden te gaan exploiteren. In afwachting van de vergunningverlening (Chint heeft de vergunning al aangevraagd) en vooruitlopend op de uitvoering van de projecten heeft CDE gesproken met de direct belanghebbenden (de eigenaars en omwonenden van de Zonneweide en het Stroomveld). Op 14 april 2022 hebben CDE en COH met BHM in Multifunctioneel centrum The Dome in Houten gesprekken gevoerd met iedereen die op zoek was naar informatie over de projecten. Daar kon iedereen zien dat er per project 5 hectare natuur staat ingetekend. Die tekeningen zie je ook op de websites van de Zonneweide met haar struinpad om te wandelen en het Stroomveld met een uitzichtpunt waar vroeger de Knoesterwatermolen stond.

Interview met BHM

Ik, Dorothé Straver, sprak met Freek Wisseloo van BHM over de invulling van de samenwerking tussen CDE, COH en de ontwikkelaars. Hij heeft uitgelegd wat hij van de samenwerking met CDE en COH verwacht. Dat is niet alleen een bijdrage in inspanning om een vergunning te krijgen, maar ook een gelijkwaardige financiële bijdrage in de kosten van de projectontwikkeling. Het is dus belangrijk dat CDE en COH zoveel mogelijk leden krijgen en ook voor beleggers zijn de projecten interessant (bekijk daarvoor ook het interview). Het volledige interview kun je hier lezen. Meer dan die 50 hectare landbouwgrond willen we in ons buitengebied natuurlijk niet kwijt. We koesteren onze boeren! CDE probeert dus ook iedereen met een groot dak dat geschikt is voor zonnepanelen te bewegen die vol met zonnepanelen te leggen en zo niet alleen in de eigen energiebehoefte, maar in de algemene energiebehoefte te voorzien.

Kleine windmolens en kleine zonnevelden

Daarbij heeft CDE oog voor de ontwikkelingen op het gebied van energiewinning en energieopslag. De naam zegt het al: zonne- energie is met name interessant als de zon volop op een daarvoor gunstig gelegen paneel schijnt. In de zonnige periodes heb je dus heel veel energie en als de zon niet schijnt kan bij wijze van spreken de wasmachine niet draaien. Je wil dus eigenlijk het teveel aan energie het liefst in de zomer opslaan om die in de winter weer te gaan gebruiken. Ook Stedin wil graag zo’n oplossing, want met al die zonnepanelen op de daken dreigt het net overbelast te raken op piekmomenten. Die oplossing is er helaas nog niet.

Wat wel interessant is om te kijken naar de combinatie van een windmolen met zonne-energie. Als je de opbrengst van zonne-energie op jaarbasis in kaart brengt, dan zie je meteen dat je in de winter een behoorlijke dip in je energieopbrengst hebt. Leg je er een kaartje van de opbrengst aan energie van een windmolen naast dan zie je dat de beste en meest stabiele manier om energie op te wekken de combinatie van wind- en zonne-energie is.

Ik ken niemand die blij wordt van een grote windmolen. Daarom is CDE geïnteresseerd in de mogelijkheden van kleine windmolens in de buurt van lokale bedrijvigheid. Boeren hebben zich bij CDE gemeld om mee te denken over het gebruik van miniwindmolens om hun bedrijf met zonnepanelen op het dak volledig energie neutraal te maken. CDE heeft daarom in april een avond georganiseerd voor geïnteresseerden, waarvan een aantal zich heeft opgegeven om binnen een werkgroep de politiek te benaderen. De kleine windmolens die interessant zijn voor bedrijven voldoen namelijk niet helemaal aan de bestemmingsplanvoorschriften omdat ze een paar meter te hoog zijn. Dat probleem zou te ondervangen moeten zijn omdat een mini windturbine landschappelijk inpasbaar moet zijn en aan de milieunormen voor omwonenden en bedrijven moet voldoen. Ik heb zelf eigenlijk ook wel zin in zo’n combinatie van wind- en zonne-energie. Je hebt ook van die wokkels die minder geluidhinder veroorzaken namelijk en ook niet al te hoog zijn. De opbrengst daarvan is niet al te hoog maar je kunt ze er als object best bij hebben. Helaas leveren ze niet aan particulieren en dat is eigenlijk maar goed ook want met 78 zonnepanelen op ons dak is onze bijdrage aan het net lijkt me wel meer dan voldoende.

Werkgroep Kleine Windmolens gaat politiek benaderen

Op 21 juni 2022 vond de eerste bijeenkomst plaats van de werkgroep kleine windmolens met vertegenwoordigers van de coöperatie en enkele agrariërs en anderen uit het buitengebied met interesse in kleine windmolens. Daarnaast was er een vertegenwoordiger van een leverancier van kleine windmolens (EAZ) en iemand die in de gemeente Buren bij een project over kleine windmolens betrokken is geweest.

De molens zijn voor particulier gebruik op eigen bedrijfsterrein en hebben als doel het eigen bedrijf vrijwel onafhankelijk te maken wat betreft energievoorziening door de combinatie van wind met de reeds aanwezige zonnepanelen. Klik hier voor een ander artikel over dit onderwerp op onze website.

Voor molens op het eigen erf is het van belang dat ze zich verhouden tot het gebouwde en groene ensemble van het bouwblok. De miniturbine is in het geheel van het erf opgenomen. Zo ontstaat een logisch geheel

De werkgroep streeft naar een verruiming van de huidige bepalingen zodanig dat molens tot 25 meter toepasbaar zijn.

Om het denken en handelen van de plaatselijke wetgever te stimuleren wil de werkgroep tot een pilot op het eiland van Schalkwijk komen met het doel een idee te krijgen van de uitwerking in de praktijk. De bedoeling is dat er antwoorden komen op vragen zoals:

  • Hoe pakt de opstelling van de miniturbine uit in relatie tot de directe omgeving?
  • Aan welke eisen moet die opstelling voldoen?
  • Waar zou zoiets mogelijk zijn?
  • Welke grenzen zijn er wat betreft de uitgangspunten en maatbepalingen?

De ondernemers die geïnteresseerd zijn in zo’n molen streven natuurlijk naar zoveel mogelijk duidelijkheid voordat ze aan zo’n investering beginnen.

Vertegenwoordigers van de coöperatie zullen in de komende periode gesprekken voeren met de fracties die het college vormen om dit dossier te agenderen. 

CDE gaat de boer op!

Grafiek: Bert Smit 2022

Als Coöperatie Duurzaam Eiland zijn we bezig om een “business case” te maken voor zonnepanelen op grote daken om daarmee belangstellenden vrijblijvend te adviseren en eventueel te ondersteunen bij de verduurzaming van hun bedrijf middels het plaatsen van zonnepanelen.

Omdat alle bedrijven een verschillend energieverbruik hebben willen we dat per sector op het eiland van Schalkwijk in beeld brengen, daar komt dan een grafisch model uit zoals hierboven is afgebeeld.

Om eigenaren van grote daken goed en toekomstgericht te kunnen informeren en een passend financieel model voor te leggen voor hun bedrijf willen we dit voor verschillende bedrijfsomstandigheden in beeld brengen. Om dit onderbouwd in beeld te brengen heeft CDE de verbruiksgegevens van de verschillende bedrijfstakken nodig.

Bedrijfstakken die we in beeld willen brengen zijn, Fruitteelt Appels en Peren, Zacht fruit, Melk rundvee, Varkensfokkerij en Verhuur bedrijfsgebouwen. We zijn dus op zoek naar eigenaren van grote daken die daar aan willen meewerken.
Natuurlijk krijg een ieder die hieraan medewerking verleent van zijn eigen situatie een uitdraai van ons.