Mix van duurzame energiebronnen is de toekomst

Pand Pannenkoek

Een restaurant als Pand Pannenkoek in Schalkwijk gebruikt veel energie. Niet alleen voor verwarming maar bijvoorbeeld ook voor de keuken, de koeling en de verlichting. Het pand is 7 jaar geleden gebouwd en ook toen al hadden de eigenaren oog voor duurzaamheid. Het gebouw is goed geïsoleerd en wordt, wanneer het niet al te koud en winderig is, verwarmd met een warmtepomp. Daarnaast maakt men gebruik van een bio-kachel waarin olifantsgras (miscanthus) wordt gestookt. Dat gras wordt dichtbij in de Blokhovense polder verbouwd en neemt 4 keer zoveel CO2 op dan een gewoon bos.

En dan zijn we er nog niet: er wordt ook gebouwd aan een solar carport.

Solar carport

Jammergenoeg is het dak van het pand niet geschikt om zonnepanelen op te leggen. Daarom is gezocht naar een andere mogelijkheid. Ideaal zou natuurlijk zijn ergens in het nabijgelegen weiland een klein zonneveldje aan te leggen voor eigen gebruik, zoals bij het Dijkhuis. Maar het was niet mogelijk daar en vergunning voor te krijgen. Dus ontstond het idee om een drie grote carports te bouwen op de parkeerplaats. De provincie heeft aangegeven daar subsidie voor te verstrekken, maar helaas: dat bleek alleen maar verstrekt te worden aan veel grotere projecten en niet aan en de wat kleinere. OK, tegenslag geaccepteerd en weer verder. Dan maar zonder subsidie.

Het wordt een bouwwerk met transparante panelen zodat ook vanaf de onderkant energie opgewekt kan worden. (Klanten wordt verzocht met een witte auto te komen, dat levert meer energie op…)

Zijn we er dan?

Nee, probleem blijft natuurlijk dat in de zomer veel energie wordt opgewekt maar weinig wordt verbruikt, terwijl in de winter weinig energie wordt opgewekt en juist veel wordt verbruikt. Accu’s om de overtollige energie op te slaan en die in de winter te gebruiken zijn geen haalbare oplossing. Die kunnen wel iets betekenen voor en korte periode van ongeveer een week. Dat soort accu’s wordt aangeschaft. Alle beetjes helpen.

Ideaal zou een kleine windmolen zijn. Want daar heb je in de donkere dagen wat aan. Al vijf jaar geleden heeft de eigenaar daarnaar geïnformeerd. Er zijn prachtige kleine windmolens en die worden ook volop gebruikt in het noorden van het land, maar in Houten krijgt men geen vergunning. Ze zouden heel goed bij de uitstraling van het pand passen. Ondertussen zijn de molens, die al duur zijn, in prijs verdubbeld. Klik hier voor activiteiten van de coöperatie op dit gebied.

Een mix van energiebronnen

Een mix van energiebronnen is noodzakelijk om op een duurzame manier in de eigen energiebehoefte te kunnen voorzien. De meeste daarvan worden al gebruikt: warmtepomp en bio-kachel en zonnepanelen en accu. Het wachten is op bruikbare regelingen van provincie en gemeente om de volgende stappen te zetten. Aan de ondernemer zal het niet liggen.

Bijeenkomst 23 november in De Wiese

Op 23 november is er een bijeenkomst in de Wiese over regelingen van de provincie die bedoeld zijn om belemmeringen om zonnepanelen op daken te leggen weg te nemen. Ga naar de website duurzaameiland.nl om je in te schrijven. Klik hier.

Energiecompensatie, -toeslag, -plafond ?!?

Verwarrende begrippen en meerdere regelingen

Door de Trossel is gevraagd aan de Coöperatie Duurzaam Eiland om voorlichting te geven over de energietransitie. Er zijn de afgelopen maanden nogal wat regelingen bedacht om de kosten voor energie voor huishoudens te beperken. Daar wilde men wel wat meer duidelijkheid over hebben. Begrijpelijk, want bijna niemand kan het volgen. We hebben regelingen voor de huishoudens op een rijtje gezet en vervolgens voorgelegd aan Partick Aelmans, Projectleider-beleidsmedewerker Energietransitie van de gemeente Houten. Hij heeft het met zijn collega’s op het gemeentehuis besproken en daar is onderstaand overzicht uit voortgekomen. Er zijn vier regelingen:

  1. De energiecompensatie
  2. De energietoeslag
  3. Het prijsplafond
  4. De verlaging van de accijnzen
Energiecompensatie

Een compensatie van 190 euro in november en 190 euro in december voor de opgelopen kosten van energie. De compensatie wordt aan elk huishouden toegekend, ook huishoudens die het niet nodig hebben. En voor sommige huishoudens in een gebouw met 1 aansluiting voor meerdere woningen wordt nog een regeling bedacht. De energieleverancier bepaalt hoe je die 190 euro ontvangt. Het kan uitgekeerd worden, verrekend worden met de factuur, verrekend worden met de eindnota of nog anders. De leverancier stelt je daarvan op de hoogte. Deze regeling geldt tot 1 januari 2023. Dus enkel over de maanden november en december 2022.

Energietoeslag

Naast de energiecompensatie is er ook een energietoeslag. Dit is een toeslag van 1300 euro voor mensen die een inkomen hebben van maximaal 120 procent van het sociaal minimum.

In opdracht van de gemeente Houten keert Werk en Inkomen Lekstroom (WIL) deze toeslag uit. Het gaat om een bedrag van € 1.300,- euro netto dat WIL in 1 keer overmaakt. Kreeg je eerder al € 800,- toegekend? Dan ontvang je automatisch een extra bedrag van € 500,- van WIL.

Wat is een laag inkomen?

Een inkomen beneden 120% van het minimumloon. Je kunt de energietoeslag aanvragen als je minder inkomen hebt dan € 1.310,05 (alleenstaande) of € 1.871,50 (samenwonend) per maand.

Wie helpt me met het aanvragen er van?

Inwoners van de gemeenten Houten kunnen voor meer informatie over de energietoeslag terecht op www.wil-lekstroom.nl/energietoeslag

Vind je dat lastig? Neem dan contact op met coöperatie. Misschien kunnen we je helpen. Klik hier.

Het prijsplafond

In 2023 betaalt iedereen maximaal over de eerste 1200 m3 gas 1,45 euro per m3 en over de eerste 2900 kWh stroom 0,40 euro per kWh. Verbruik je meer, dan betaal je daarover de marktprijs op dat moment.

Verlaging brandstofaccijns

Nog een bijdrage van de overheid. Waarschijnlijk wordt de verlaging van de brandstofaccijns van april 2022 verlengd tot zeker juli 2023. Sindsdien betalen we 17 eurocent minder voor een liter benzine en 11 eurocent minder voor een liter diesel. Tweede en Eerste Kamer debatteren er nog over.

Op bezoek bij de Trossel

Op bezoek bij de Trossel

Bij de Trossel kwamen regelmatig verzoeken binnen om aandacht te besteden aan de energietransitie. Hun situatie vraagt vaak om extra aandacht omdat:

  • Senioren zijn meer thuis en hebben het eerder koud.
  • Hebben over het algemeen oude veel verbruikende apparaten in huis.
  • Ouderen wonen vaak nog in een woning die van een vroeger bouwjaar is.

En dus besloot men de plaatselijke coöperatie die actief is op dit gebied uit te nodigen.

Namens Duurzaam Eiland vertelde Gertjan over wat de energietransitie inhield, wat dat voor iedereen persoonlijk betekent, welke maatregelen de overheid neemt en wat wij als coöperatie zoal ondernemen.

Op het eiland is de woonsituatie zeer verschillend. Er zijn Schalkwijkers die zeer matig geïsoleerde huizen wonen en er zijn er die die in kleine, goed geïsoleerde huizen wonen met enkele zonnepanelen. Op deze verschillende situaties ging Gertjan in. Enkele tips:

  • Thermostaat 1 graad lager zetten scheelt 6-8% energie.
  • Elektrisch koken  is veiliger en goedkoper.
  • s Avonds gordijnen sluiten.
  • Gebruik Led lampen.
  • Zet die oude, energieverslindende koelkast buiten de deur en koop een apparaat met een Energielabel A+++..

Er waren ook nog vragen over de vergoeding van 190 euro en de energietoeslag. Een uitleg daarvan staat op onze website. Klik hier.

Het verhaal van Gertjan werd positief ontvangen. Sommigen waren al lid van de coöperatie maar nog niet iedereen. Omdat niet iedereen zich via de website kon aanmelden, namen na de bijeenkomst sommigen contact op met Gertjan en die maakte hen ter plekke lid.

Asbest eraf en zonnepanelen erop! Maar hoe dan?

Boerderij aan de Lekdijk

In deze barre tijden ligt het voor de hand om een asbestdak te vervangen door zonnepanelen. Klinkt aannemelijk. Drie vliegen in één klap: asbest verwijderen, financieel voordeel en beter voor het milieu. Mede omdat de verzekeringsmaatschappijen dit soort daken een keer niet meer gaan verzekeren.

Hoe zit het precies?

Er zijn nogal wat vragen: Wat gaan die panelen kosten? Wat gaat verwijderen van het asbest kosten? Kan mijn dak die panelen wel dragen? Welke panelen wel en niet? Kan ik het uitbesteden aan een bedrijf dat beide onderdelen verzorgt? Wat kunnen de panelen opleveren? Zijn er bepaalde regels waaraan ik moet voldoen? Zijn er subsidies? Leningen? Kan ik het particulier regelen of zakelijk? Zijn er misschien in de buurt mensen die dit al hebben gedaan en waar ik van kan leren?

Dus je gaat eens wat googelen. Je komt dan allerlei adviseurs tegen die van alles beloven. Met regelingen die al dan niet achterhaald zijn. Voordat je het weet ben je uren bezig en raak je de weg volledig kwijt. Wie moet je geloven?

Keukentafelgesprekken

Mocht je je ook afvragen of het mogelijk is om een asbestdak te laten vervangen door een dak met zonnepanelen, neem dan contact op met duurzaam eiland en laat geheel kosteloos iemand langskomen om je te informeren.

Nooit geschoten, altijd mis.

Klik hier en vraag een gesprek aan.

200ste lid verwelkomd

200ste lid verwelkomd met taart

De coöperatie mag zich verheugen op een flinke fanbase in Schalkwijk. De afgelopen maand mochten we weer veel nieuwe leden inschrijven. Het is van groot belang voor de coöperatie dat ze op brede steun kan rekenen van de plaatselijke bevolking.

En zo kon het gebeuren dat het 200ste lid een taart kreeg aangeboden die we persoonlijk kwamen bezorgen.

De familie kon het zeer waarderen en wij waren bereid een stukje mee te proeven. Ondertussen neemt het aantal verder toe, we staan nu op 210.

Zegt het voort. 250 zou helemaal een mijlpaal zijn.

Lidmaatschap is gratis en eenvoudig via het contactfmulier.

SGP onder de indruk van onze activiteiten

Delegatie van de SGP bezoekt het bestuur van de CDE.

Initiatief coöperatie voorbeeld voor heel Houten 

Auteur: Pascal Ooms, Raadslid SGP Houten

Wat een energie zit er in de coöperatie duurzaam eiland! Burgerparticipatie, energietransitie (van turf naar kolen, olie, gas en nu naar all-electric), kringloop economie, energie besparen, elkaar helpen en zelfs toekomstige technieken als waterstof kwamen langs afgelopen besproken vrijdag 7 oktober jl. SGP-wethouder Wouter van den Berg en Pascal Ooms, fractievoorzitter SGP-Houten waren op bezoek bij het bestuur van de coöperatie. De coöperatie is zoveel meer dan alleen de aan te leggen zonnevelden. Het gaat eigenlijk om samen gemeenschap zijn, inspraak hebben in beleid, en eigen zeggenschap houden over je eigen leefomgeving. 

Het buitengebied met de kernen beslaat 66% van het gebied van Houten, met slechts 13% van de inwoners. Maar al te vaak wordt in Nederland beleid in buitengebieden bepaald door grote kernen. Zo vaak worden zonnevelden en windparken na realisering doorverkocht. Bewoners hebben het nakijken, geen zeggenschap, geen profijt. Dingen liggen in buitengebied vaak net even iets anders. Zo verduurzaam je huizen en gebouwen niet even. Kosten van verduurzaming krijgen vaak een extra nul erbij. Oudere huizen, vrijstaande huizen, natte bodems, en daarom is maatwerk vaak geboden. Dan doet coöperatie duurzaam eiland het anders. Kernboodschap is samen doen. Aanpak is ook inspirerend voor kern Houten. 

Wij werden bijgepraat over laatste stand van zaken over realisering van geplande zonneparken. De coöperatie won de aanbesteding van twee parken. Mede op basis van het gedegen voorwerk. Een uniek design. Voor zover bekend, het de enige bekende zonneparken met een koeiendoorgang, maar ook aandacht voor biodiversiteit, en vooral ook participatie. Complimenten. 

Wij nemen inspirerende ideeën mee, zoals realisering van een waterstofstation. De opzet van coöperatie duurzaam eiland is boeiend, ook voor Houten.

Fietstocht langs duurzame plekken op het Eiland van Schalkwijk

In het kader van het Energiefestival organiseert de Coöperatie Duurzaam Eiland een fietstochtje van ongeveer 9 kilometer langs enkele zeer bijzondere locaties. Een ideale gelegenheid om deze dynamische, historische en zelfs mysterieuze plekken te bezoeken en de verhalen uit de eerste hand te horen. Grote kans dat je er nog nooit geweest bent en ook niet snel meer in de gelegenheid zult zijn er te komen.

Wanneer en hoe laat?

Zondag 30 oktober

Er zijn drie locaties. Op elke locatie word je ontvangen om:

  • 12:00 uur
  • 13:15 uur
  • 14:30 uur

Een presentatie en rondleiding duurt ongeveer een half uur. Je hebt dan voldoende tijd om naar de volgende locatie te gaan.

Je kunt de locaties in je eigen volgorde bezoeken.

Het is aan te bevelen om waterdichte schoenen of laarzen aan te trekken of mee te nemen.

Bio-boerderij Miltenburg

Bioboerderij Miltenburg

Adres: Overeind 33.

We beginnen bij de enige echte biologische boerderij in Schalkwijk: bio-boerderij Miltenburg. De eigenaren zullen je van alles vertellen over de boerderij en je krijgt een rondleiding langs de stallen. Ze maken er fantastische kaas.

Lekdijkhuis met privé zonneveldje

Het Lekdijkhuis

Adres: Provinciale weg 69

Een Rijksmonument uit 1850. Op dit moment in particuliere handen. Op Rijksmonumenten.nl lezen we:

“Lekdijkhuis” van het Hoogheemraadschap van den Lekdijk Bovendams. Bovendams waterschapshuis. Sober statig huis uit midden XIX eeuw met overstekend dak.

Niet alleen een ideale gelegenheid om iets van dit historische gebouw te zien, maar bovenal zie je in de grote tuin zowaar een klein zonneveldje voor eigen gebruik. Ook hier word je hartelijk ontvangen en rondgeleid.

Ook kun je daar zien hoe de twee zonnevelden De Heul en De Knoest eruit komen te zien.

Het verloren kerkhof

Het Verloren Kerkhof

Adres: Achterdijk 27

Als je van het Lekdijkhuis via de Pothuizerweg naar de Achterdijk fietst, kom je op een gegeven moment over het spoor en maak je een bocht naar rechts. Nooit geweten waarschijnlijk dat daar ook nog een huis ligt. Dat huis is uit het begin van de vorige eeuw, is geheel van het gas af en heeft een bijzondere verticale opstelling van zonnepanelen. (We zijn ten slotte aan het fietsen in het kader van het Energiefestival..) Niet alleen krijg je een rondleiding van de eigenaar, maar het is ook nog eens een plek met een mysterieus verleden (klik hier). En er is ook een vogelkijkhut in particulier eigendom. Zie Vogelbescherming Nederland.

Kortom: wederom een uitgelezen gelegenheid om een uniek stukje Schalkwijk te bewonderen.

Na bezoek van deze duurzame plek kun je verder fietsen. Tegenover de Groene Weg kun je rechts afslaan om de korte weg langs het spoor naar Pand Pannenkoek te fietsen. Maar je kunt ook doorfietsen langs de Achterdijk. Je kunt hier ook starten met de tocht.

Tenslotte een tip: Begin niet allemaal bij bio-boerderij Miltenburg.

Veel plezier.

Nieuwe subsidieregelingen voor ondersteunen energietransitie

Coöperatie Duurzaam Eiland heeft herhaaldelijk bij de gemeente en provincie aangedrongen om een subsidie beschikbaar te stellen voor de sanering van asbesthoudende daken in het buitengebied en constructieproblemen aan de dakconstructie bij de installatie van zonnepanelen te ondersteunen.

De Provincie Utrecht wil meer daken en parkeerterreinen benutten voor zonnepanelen. Om daar de belanghebbenden in tegemoet te komen is er een subsidie aan te vragen om hierin tegemoet te komen.

Waar is deze subsidie voor bedoeld?

  1. Technisch geschikt maken van het dak voor zonnepanelen, waaronder:
    1. Het constructief versterken van het dak om de installatie van PV-panelen mogelijk te maken;
    2. De aanschaf en installatie van duurdere lichtgewicht PV-panelen als alternatief voor een constructie dat aantoonbaar onvoldoende draagkracht heeft voor het plaatsen van conventionele PV-panelen;
    3. Het verwijderen van het asbesthoudend materiaal dat toegepast is als dakbedekking voordat er PV-panelen kunnen worden geplaatst;
    4. Een combinatie van bovenstaande.
  2. Solar carports
    1. De aanleg van een draagconstructie of vervanging of versteviging van de fundering voor een draagconstructie dat noodzakelijk is om PV-panelen op een parkeerterrein te installeren;
    2. Netcongestie oplossingen (zowel individueel als collectief), zoals:
      1. Het oplossen van een netcongestieprobleem dat noodzakelijk is om de realisatie van zonnepanelen op een (bedrijfs-)dak of op een parkeerterrein mogelijk te maken;
      2. Het opslaan, door bijvoorbeeld een buurtbatterij, en het verdelen van elektriciteit als oplossing voor een buurt, wijk of andere lokale energiegemeenschap om de productie van hernieuwbare elektriciteit uit te kunnen breiden. Hierbij gaat het om projecten die niet onder de vorige categorie vallen.

Voor wie is deze subsidie?

De eigenaar of pachter van een dak of parkeerterrein.
Deze subsidie is per direct beschikbaar tot 30 juni 2024 (of tot het budget op is).

Aanmelden

Voor belangstellenden zal CDE samen met de provincie een informatiebijeenkomst houden.

De datum waarop dit zal plaatsvinden zal in een van de volgende Schalkwijkse Berichten gemeld worden.

Je kunt je alvast aanmelden via onze website https://www.duurzaameiland.nl/contactformulier/ . Dan houden wij je op de hoogte via de mail.

Burgemeester bezoekt onze coöperatie

Burgemeester Gilbert Isabella van Houten bezocht op donderdagavond 1 september het bestuur van de coöperatie op het Dijkhuis.

We waren zeer verheugd met de komst van de burgervader en grepen de gelegenheid aan om een aantal zaken die ons bezighouden en waarbij we de hulp van de gemeente goed kunnen gebruiken aan hem voor te leggen.

Waar de gemeente mee kan helpen

Hoe kun je samen bedreigingen omzetten in kansen en de hobbels die je bij de realisatie van de doelen tegenkomt zonder al teveel bureaucratische rompslomp overwinnen ? We denken bijvoorbeeld aan de inzet van kleine windmolens en grondgebonden zonnepanelen voor eigen gebruik. De huidige regels zitten bewoners en gebruikers buiten de rondweg in de weg.

Het draagvlak voor zonnevelden is groter als we als gemeenschap zelf de regie voeren over de zeggenschap van planfase tot sloopfase en het profijt via de coöperatie bij alle bewoners terecht komt ipv bij enkelingen. Ook op die punten hebben burgers en bestuur elkaar nodig.

De burgemeester wees erop dat het huidige college participatie hoog op de agenda heeft staan. In alle gevallen is het twee-richtingen verkeer. Hij verwacht mede door de coöperatieve initiatieven dat bestuur, politiek en burgers (binnen en buiten de rondweg) via korte lijnen samen aan oplossingen kunnen werken.

Energie-armoede

Een ander punt dat ons na aan het hart ligt is de energie-armoede. Er komen budgetten om inwoners die zullen moeten bezuinigen op basisbehoeften te ondersteunen voor de hoge energieprijzen. Wie het zwaar krijgen is afhankelijk van veel factoren, niet alleen het inkomen maar bijvoorbeeld ook de isolatie van het huis. We hebben daar aardig zicht op, dus mochten instanties onze hulp nodig hebben, dan willen we daarbij adviseren. Ook dat zal hij aan de wethouder doorgeven.

En zo bespraken we nog enkele onderwerpen. Na een uur sloten we de kennismaking af en dankten we de dorpsgenoot voor zijn warme belangstelling.

Duurzaamheid in Schalkwijk

Op de homepage van duurzaameiland.nl lezen we: De stijging van de temperatuur op aarde zorgt voor grote problemen, zoals smeltende ijskappen, hevige regenbuien, langdurige droogte, stijging van de zeespiegel en vermindering van de biodiversiteit.

Menselijk gedrag ligt hieraan ten grondslag en menselijk gedrag kan het tij ook keren.

Coöperatie Duurzaam Eiland richt zich op de energietransitie: minder energie gebruiken en energie duurzaam opwekken. Om daarmee de opwarming van de aarde te beperken.

Als individu kun je meer doen dan dat. Van alles is mogelijk: afval scheiden, eens vaker de fiets of de trein nemen, minder wegwerpproducten aanschaffen, minder eten weggooien, biologische producten van om de hoek consumeren, enzovoort, enzovoort.

Maar doe je wel genoeg? Ken je alle mogelijkheden wel? Hoeveel comfort ben je bereid in te leveren? Welke initiatieven zijn er en waar loop je tegenaan? Kun je de alternatieven wel betalen en wil je dat? Met dat soort vragen worstelt de huidige goedbedoelende mens, en dus ook de gemiddelde bewoner van Schalkwijk.

Als CDE gaan we iets met dit gegeven doen. Laten we eens rondkijken op ons eiland wat er in het kader van duurzaamheid gebeurt. Niet om met het vingertje te wijzen maar om mogelijkheden te laten zien waar je nog nooit aan gedacht hebt en te beschrijven waar individuen en bedrijven tegenaan lopen. In de hoop dat begrip en inzicht zullen leiden tot vooruitgang.

Op bezoek bij de SPAR in Schalkwijk

Afgelopen week spraken we met Isaäc Lakerveld, de eigenaar van de Schalkwijkse Spar die als een burgemeester van Schalkwijk zijn pappenheimers kent.

Lokale producten

Isaäc legt uit dat het een hele toer is om de winkelvoorraad goed te managen. Wat koop je in en wat niet? Vraag en aanbod moeten goed op elkaar afgestemd zijn. Dat maakt het heel lastig om lokale beperkt houdbare producten, zoals groente en fruit, te verkopen. Lokale telers willen ook dat er een behoorlijke hoeveelheid wordt afgenomen als ze voor jou de koelcel moeten opentrekken. Appels worden tegenwoordig niet meer in 12 of 25 kilo kisten bewaard maar in kisten van een hele of halve m3. Zo’n kist zet je minder makkelijk af en je wilt wel dat het vers blijft.

Lastig zijn ook de aardbeien. Want die worden in en om Schalkwijk op diverse plekken verkocht. Bij wie koop je dan in als iedereen bij jou klant is? Isaäc geeft toe dat dat er op dit punt wel wat te regelen zou kunnen zijn, maar dat dan voor hem het gemak van bestellen bij Spar Nederland zwaarder weegt. Dan kan hij bij wijze van spreken per doosje bestellen en hoeft niet rond te rijden om zijn producten bij de toeleveranciers op te halen.

Biologische en vegetarische producten

Isaäc constateert dat veel mensen in Schalkwijk bereid zijn om een rondje langs de boer te fietsen om lokale/biologische producten te kopen. De bereidheid om iets meer te betalen voor biologische producten is er ook. Het gaat om een landelijke trend die doorzet, net als de trend om minder vlees te eten en meer vegetarische producten te kopen. Het aanbod daarin is daarom aanzienlijk vergroot.

Voor biologisch vlees ziet Isaäc minder markt omdat de prijzen daarvan boven het bedrag gaan dat mensen aan vlees kunnen en willen besteden. Daarom heeft hij maar beperkt biologisch vlees op voorraad. Hij legt uit dat Spar bovendien kwalitatief goed vlees verkoopt. Geen plofkippen dus. En wie dat wil, kan biologisch vlees bestellen.

Overige zaken

Op de Schalkwijkse Spar liggen nog geen zonnepanelen en de airco draait nog op Freon omdat een milieuvriendelijker variant kostentechnisch niet uit kon (het prijsverschil was €50.000,00). Afval wordt gescheiden verwerkt en landelijk wordt ook waar mogelijk gestreefd naar duurzame verpakkingen en duurzaam beleid. Zo heeft Spar een contract met Synergie die de energie landelijk inkoopt en de opdracht heeft meegekregen vooral groene stroom in te kopen. Er wordt landelijk gesproken met leveranciers van zonnepanelen om die voor de hele keten gunstig in te kunnen kopen. Op een beleidscongres is gesproken over het planten van sparren om de naam eer aan te doen.

Ten slotte

Dit eerste gesprek bevestigde ons vermoeden: het is niet eenvoudig om duurzaam bezig te zijn, maar waar er vraag is naar duurzame producten, zal de markt erop inspelen en zich daarvoor inzetten. We zijn benieuwd naar nieuwe verhalen.