Asbest eraf en zonnepanelen erop! Maar hoe dan?

Boerderij aan de Lekdijk

In deze barre tijden ligt het voor de hand om een asbestdak te vervangen door zonnepanelen. Klinkt aannemelijk. Drie vliegen in één klap: asbest verwijderen, financieel voordeel en beter voor het milieu. Mede omdat de verzekeringsmaatschappijen dit soort daken een keer niet meer gaan verzekeren.

Hoe zit het precies?

Er zijn nogal wat vragen: Wat gaan die panelen kosten? Wat gaat verwijderen van het asbest kosten? Kan mijn dak die panelen wel dragen? Welke panelen wel en niet? Kan ik het uitbesteden aan een bedrijf dat beide onderdelen verzorgt? Wat kunnen de panelen opleveren? Zijn er bepaalde regels waaraan ik moet voldoen? Zijn er subsidies? Leningen? Kan ik het particulier regelen of zakelijk? Zijn er misschien in de buurt mensen die dit al hebben gedaan en waar ik van kan leren?

Dus je gaat eens wat googelen. Je komt dan allerlei adviseurs tegen die van alles beloven. Met regelingen die al dan niet achterhaald zijn. Voordat je het weet ben je uren bezig en raak je de weg volledig kwijt. Wie moet je geloven?

Keukentafelgesprekken

Mocht je je ook afvragen of het mogelijk is om een asbestdak te laten vervangen door een dak met zonnepanelen, neem dan contact op met duurzaam eiland en laat geheel kosteloos iemand langskomen om je te informeren.

Nooit geschoten, altijd mis.

Klik hier en vraag een gesprek aan.

200ste lid verwelkomd

200ste lid verwelkomd met taart

De coöperatie mag zich verheugen op een flinke fanbase in Schalkwijk. De afgelopen maand mochten we weer veel nieuwe leden inschrijven. Het is van groot belang voor de coöperatie dat ze op brede steun kan rekenen van de plaatselijke bevolking.

En zo kon het gebeuren dat het 200ste lid een taart kreeg aangeboden die we persoonlijk kwamen bezorgen.

De familie kon het zeer waarderen en wij waren bereid een stukje mee te proeven. Ondertussen neemt het aantal verder toe, we staan nu op 210.

Zegt het voort. 250 zou helemaal een mijlpaal zijn.

Lidmaatschap is gratis en eenvoudig via het contactfmulier.

SGP onder de indruk van onze activiteiten

Delegatie van de SGP bezoekt het bestuur van de CDE.

Initiatief coöperatie voorbeeld voor heel Houten 

Auteur: Pascal Ooms, Raadslid SGP Houten

Wat een energie zit er in de coöperatie duurzaam eiland! Burgerparticipatie, energietransitie (van turf naar kolen, olie, gas en nu naar all-electric), kringloop economie, energie besparen, elkaar helpen en zelfs toekomstige technieken als waterstof kwamen langs afgelopen besproken vrijdag 7 oktober jl. SGP-wethouder Wouter van den Berg en Pascal Ooms, fractievoorzitter SGP-Houten waren op bezoek bij het bestuur van de coöperatie. De coöperatie is zoveel meer dan alleen de aan te leggen zonnevelden. Het gaat eigenlijk om samen gemeenschap zijn, inspraak hebben in beleid, en eigen zeggenschap houden over je eigen leefomgeving. 

Het buitengebied met de kernen beslaat 66% van het gebied van Houten, met slechts 13% van de inwoners. Maar al te vaak wordt in Nederland beleid in buitengebieden bepaald door grote kernen. Zo vaak worden zonnevelden en windparken na realisering doorverkocht. Bewoners hebben het nakijken, geen zeggenschap, geen profijt. Dingen liggen in buitengebied vaak net even iets anders. Zo verduurzaam je huizen en gebouwen niet even. Kosten van verduurzaming krijgen vaak een extra nul erbij. Oudere huizen, vrijstaande huizen, natte bodems, en daarom is maatwerk vaak geboden. Dan doet coöperatie duurzaam eiland het anders. Kernboodschap is samen doen. Aanpak is ook inspirerend voor kern Houten. 

Wij werden bijgepraat over laatste stand van zaken over realisering van geplande zonneparken. De coöperatie won de aanbesteding van twee parken. Mede op basis van het gedegen voorwerk. Een uniek design. Voor zover bekend, het de enige bekende zonneparken met een koeiendoorgang, maar ook aandacht voor biodiversiteit, en vooral ook participatie. Complimenten. 

Wij nemen inspirerende ideeën mee, zoals realisering van een waterstofstation. De opzet van coöperatie duurzaam eiland is boeiend, ook voor Houten.

Fietstocht langs duurzame plekken op het Eiland van Schalkwijk

In het kader van het Energiefestival organiseert de Coöperatie Duurzaam Eiland een fietstochtje van ongeveer 9 kilometer langs enkele zeer bijzondere locaties. Een ideale gelegenheid om deze dynamische, historische en zelfs mysterieuze plekken te bezoeken en de verhalen uit de eerste hand te horen. Grote kans dat je er nog nooit geweest bent en ook niet snel meer in de gelegenheid zult zijn er te komen.

Wanneer en hoe laat?

Zondag 30 oktober

Er zijn drie locaties. Op elke locatie word je ontvangen om:

  • 12:00 uur
  • 13:15 uur
  • 14:30 uur

Een presentatie en rondleiding duurt ongeveer een half uur. Je hebt dan voldoende tijd om naar de volgende locatie te gaan.

Je kunt de locaties in je eigen volgorde bezoeken.

Het is aan te bevelen om waterdichte schoenen of laarzen aan te trekken of mee te nemen.

Bio-boerderij Miltenburg

Bioboerderij Miltenburg

Adres: Overeind 33.

We beginnen bij de enige echte biologische boerderij in Schalkwijk: bio-boerderij Miltenburg. De eigenaren zullen je van alles vertellen over de boerderij en je krijgt een rondleiding langs de stallen. Ze maken er fantastische kaas.

Lekdijkhuis met privé zonneveldje

Het Lekdijkhuis

Adres: Provinciale weg 69

Een Rijksmonument uit 1850. Op dit moment in particuliere handen. Op Rijksmonumenten.nl lezen we:

“Lekdijkhuis” van het Hoogheemraadschap van den Lekdijk Bovendams. Bovendams waterschapshuis. Sober statig huis uit midden XIX eeuw met overstekend dak.

Niet alleen een ideale gelegenheid om iets van dit historische gebouw te zien, maar bovenal zie je in de grote tuin zowaar een klein zonneveldje voor eigen gebruik. Ook hier word je hartelijk ontvangen en rondgeleid.

Ook kun je daar zien hoe de twee zonnevelden De Heul en De Knoest eruit komen te zien.

Het verloren kerkhof

Het Verloren Kerkhof

Adres: Achterdijk 27

Als je van het Lekdijkhuis via de Pothuizerweg naar de Achterdijk fietst, kom je op een gegeven moment over het spoor en maak je een bocht naar rechts. Nooit geweten waarschijnlijk dat daar ook nog een huis ligt. Dat huis is uit het begin van de vorige eeuw, is geheel van het gas af en heeft een bijzondere verticale opstelling van zonnepanelen. (We zijn ten slotte aan het fietsen in het kader van het Energiefestival..) Niet alleen krijg je een rondleiding van de eigenaar, maar het is ook nog eens een plek met een mysterieus verleden (klik hier). En er is ook een vogelkijkhut in particulier eigendom. Zie Vogelbescherming Nederland.

Kortom: wederom een uitgelezen gelegenheid om een uniek stukje Schalkwijk te bewonderen.

Na bezoek van deze duurzame plek kun je verder fietsen. Tegenover de Groene Weg kun je rechts afslaan om de korte weg langs het spoor naar Pand Pannenkoek te fietsen. Maar je kunt ook doorfietsen langs de Achterdijk. Je kunt hier ook starten met de tocht.

Tenslotte een tip: Begin niet allemaal bij bio-boerderij Miltenburg.

Veel plezier.

Augustus 2022: Waar zijn we de afgelopen driekwart jaar mee bezig geweest?

Maand acht van 2022 is een feit. Hoog tijd samen te vatten wat CDE het afgelopen driekwart jaar heeft gedaan en waar we nu mee bezig zijn.

Goed nieuws

Begin 2022 nam de gemeente Houten het besluit dat in Schalkwijk 50 hectare landbouwgrond gebruikt zal gaan worden om zonnepanelen te plaatsen. Het goeie nieuws is dat CDE geregeld heeft dat zij bij de ontwikkeling van die projecten Stroomveld de Knoest en Zonneweide de Heul, betrokken moet worden. Waarom is dit goed nieuws? Omdat CDE er met met haar leden voor wil zorgen dat het verlies van landbouwgrond binnen het Schalkwijkse grondgebied zo goed mogelijk wordt gecompenseerd door te streven naar:

  • Lokale bestemming van de (opbrengst van de) op te wekken energie.
  • Extra natuur in en om de zonnevelden: Schalkwijk mag mooier worden, niet lelijker.

Zeggenschap dus!

Maar… Dat klinkt makkelijker dan het is. Pachter van de grond waarop de zonnevelden moeten komen is namelijk BHM Solar (een in Utrecht gevestigde ontwikkelaar van grootschalige zonne-energieprojecten) en de bouwer van de zonneparken is Chint Solar (een grote producent van zonnepanelen). Dan ligt zeggenschap niet meteen voor de hand. Maar, en dat is het tweede goede nieuws, BHM en Chint zijn een samenwerkingsverband aangegaan met CDE en haar evenknie in Houten: (Coöperatie Opgewekt Houten (COH)). Dat geeft CDE en Opgewekt Houten de kans om als een volwaardige partners van BHM en Chint de zonnevelden te gaan exploiteren. In afwachting van de vergunningverlening (Chint heeft de vergunning al aangevraagd) en vooruitlopend op de uitvoering van de projecten heeft CDE gesproken met de direct belanghebbenden (de eigenaars en omwonenden van de Zonneweide en het Stroomveld). Op 14 april 2022 hebben CDE en COH met BHM in Multifunctioneel centrum The Dome in Houten gesprekken gevoerd met iedereen die op zoek was naar informatie over de projecten. Daar kon iedereen zien dat er per project 5 hectare natuur staat ingetekend. Die tekeningen zie je ook op de websites van de Zonneweide met haar struinpad om te wandelen en het Stroomveld met een uitzichtpunt waar vroeger de Knoesterwatermolen stond.

Interview met BHM

Ik, Dorothé Straver, sprak met Freek Wisseloo van BHM over de invulling van de samenwerking tussen CDE, COH en de ontwikkelaars. Hij heeft uitgelegd wat hij van de samenwerking met CDE en COH verwacht. Dat is niet alleen een bijdrage in inspanning om een vergunning te krijgen, maar ook een gelijkwaardige financiële bijdrage in de kosten van de projectontwikkeling. Het is dus belangrijk dat CDE en COH zoveel mogelijk leden krijgen en ook voor beleggers zijn de projecten interessant (bekijk daarvoor ook het interview). Het volledige interview kun je hier lezen. Meer dan die 50 hectare landbouwgrond willen we in ons buitengebied natuurlijk niet kwijt. We koesteren onze boeren! CDE probeert dus ook iedereen met een groot dak dat geschikt is voor zonnepanelen te bewegen die vol met zonnepanelen te leggen en zo niet alleen in de eigen energiebehoefte, maar in de algemene energiebehoefte te voorzien.

Kleine windmolens en kleine zonnevelden

Daarbij heeft CDE oog voor de ontwikkelingen op het gebied van energiewinning en energieopslag. De naam zegt het al: zonne- energie is met name interessant als de zon volop op een daarvoor gunstig gelegen paneel schijnt. In de zonnige periodes heb je dus heel veel energie en als de zon niet schijnt kan bij wijze van spreken de wasmachine niet draaien. Je wil dus eigenlijk het teveel aan energie het liefst in de zomer opslaan om die in de winter weer te gaan gebruiken. Ook Stedin wil graag zo’n oplossing, want met al die zonnepanelen op de daken dreigt het net overbelast te raken op piekmomenten. Die oplossing is er helaas nog niet.

Wat wel interessant is om te kijken naar de combinatie van een windmolen met zonne-energie. Als je de opbrengst van zonne-energie op jaarbasis in kaart brengt, dan zie je meteen dat je in de winter een behoorlijke dip in je energieopbrengst hebt. Leg je er een kaartje van de opbrengst aan energie van een windmolen naast dan zie je dat de beste en meest stabiele manier om energie op te wekken de combinatie van wind- en zonne-energie is.

Ik ken niemand die blij wordt van een grote windmolen. Daarom is CDE geïnteresseerd in de mogelijkheden van kleine windmolens in de buurt van lokale bedrijvigheid. Boeren hebben zich bij CDE gemeld om mee te denken over het gebruik van miniwindmolens om hun bedrijf met zonnepanelen op het dak volledig energie neutraal te maken. CDE heeft daarom in april een avond georganiseerd voor geïnteresseerden, waarvan een aantal zich heeft opgegeven om binnen een werkgroep de politiek te benaderen. De kleine windmolens die interessant zijn voor bedrijven voldoen namelijk niet helemaal aan de bestemmingsplanvoorschriften omdat ze een paar meter te hoog zijn. Dat probleem zou te ondervangen moeten zijn omdat een mini windturbine landschappelijk inpasbaar moet zijn en aan de milieunormen voor omwonenden en bedrijven moet voldoen. Ik heb zelf eigenlijk ook wel zin in zo’n combinatie van wind- en zonne-energie. Je hebt ook van die wokkels die minder geluidhinder veroorzaken namelijk en ook niet al te hoog zijn. De opbrengst daarvan is niet al te hoog maar je kunt ze er als object best bij hebben. Helaas leveren ze niet aan particulieren en dat is eigenlijk maar goed ook want met 78 zonnepanelen op ons dak is onze bijdrage aan het net lijkt me wel meer dan voldoende.

Minder of geen gas: 10 tips van energie-expert Bert

Een van de activiteiten van de Coöperatie Duurzaam Eiland is het verstrekken van adviezen over het verminderen van het gebruik van gas en over het lokaal opwekken van energie. Een adviseur komt bij de mensen langs en aan de keukentafel worden wensen en mogelijkheden besproken die betrekking hebben op de specifieke thuissituatie. Ik ben eens een avondje meegegaan met Bert Smit op huisbezoek bij de familie De Bruijn aan het Overeind in Schalkwijk.

Een standaardlijst wordt afgevinkt om een beeld te krijgen van de situatie ter plekke. Er wordt in de meterkast gekeken, de facturen van de energieleverancier worden erbij gepakt, het bestek van de bouw wordt erbij gehaald en ter plekke wordt gekeken welk glas er in de kozijnen zit. Ook komen er vragen langs als: Zijn er plekken waar jullie in de winter last hebben van tocht? Hoe lang wil je nog in dit huis blijven wonen? Zijn er verbouwplannen? Hoe oud is de apparatuur?

In alle rust wordt er een beeld gevormd van de situatie en ondertussen strooit Bert met tal van adviezen.

Hoewel de lijst van adviezen dus afhankelijk is van de situatie op locatie, zijn ze voor een deel algemeen toepasbaar. Hieronder de top 10 van Bert:

  1. Doe niet alles in een keer.
  2. Begin met HR++ glas te plaatsen. Als er dubbelglas aanwezig is, kan HR++ glas in het bestaande kozijn geplaatst worden. Is het huis aan een schilderbeurt toe, laat de schilder dit dan meenemen. Die neemt dan ook het kitwerk mee want dat is na 10 jaar wel op. Vervang ook op de bovenverdieping het glas, al heb je daar nooit de verwarming aan in de winter, want warmte trekt van beneden naar boven. Sluit indien mogelijk de vliering af als je daar toch niet komt.
  3. Zonnepanelen zijn altijd een goede investering. Gezamenlijke inkoop via de coöperatie is mogelijk.
  4. De meeste warmte gaat via het dak naar buiten, zorg ervoor dat de isolatie daar goed is en dat het niet kiert.
  5. Zorg voor tochtstrips bij deuren en ramen. En ook rubbers van tochtstrippen hebben maar 10 jaar levensduur.
  6. Heb je deze maatregelen genomen, zet dan de thermostaat van de verwarmingsketel op 45 graden. De vraag is dan: Kun je het behaaglijk krijgen in huis?
  7. Zet de ruimtethermostaat van de vloerverwarming op 18 graden.
  8. Is het op sommige momenten van de dag of op sommige en plekken kil , overweeg dan een lokale, tijdelijke verwarming zoals een pelletkachel of een laag temperatuur radiator.
  9. Heb je je huis op deze wijze aangepast en is het comfortabel genoeg in de winter, dan is het huis klaar om met een warmtepomp verwarmd te worden. Je kunt in principe nu van het gas af want een warmtepomp verwarmt ook tot maximaal 45 graden met een hoge doelmatigheid.
  10. Koop in de tussentijd geen hybride warmtepomp want die blijft gas gebruiken. Zonde van het geld.

Al met al heb je Bert (met zijn 50 jaar installatie-ervaring) gauw twee uur aan de tafel zitten. Bij leden van de coöperatie komt Bert geheel kosteloos langs. Raar maar waar. Uit idealisme en omdat hij het leuk vindt. Lidmaatschap van de coöperatie is gratis. Na zo’n gesprek krijg je ook nog een samenvatting van wat er die avond besproken is opgestuurd.

Niet gek toch !?

Klik hier om lid te worden en een adviesgesprek aan te vragen en vergeet niet je aan te melden voor de nieuwsbrief.

N.B.: de Coöperatie Duurzaam Eiland is geheel onafhankelijk van leveranciers van producten en diensten.

Een vrolijk stemmende tour door Schalkwijk

Verslag van Saskia Müller, Coördinator Energietransitie burgerinitiatieven gemeente Houten. Een fietstocht door het Eiland van Schalkwijk.

Voor een ‘buurt’ is het groot, Schalkwijk, voor een dorp ook trouwens. Uitgestrekt, extensief bebouwd. Geen plek om een warmtenet neer te leggen dat alle huizen verwarmt. Schalkwijk vraagt om andere oplossingen.

Sinds 1 juli werk ik, tot het einde van het jaar, voor rekening van de gemeente Houten. Mijn opdracht is de lokale energie-initiatieven te ondersteunen. Bert Smit bood aan mij Schalkwijk te laten zien.

Het Dijkhuis

De ontvangst in het Dijkhuis bij Paul Bijleveld is indrukwekkend. Vele kubieke meters gestolde geschiedenis, zicht op de dijk, rondom begroeiing. Maar hoe krijg je zo’n Rijksmonument warm in de winter? Het Dijkhuis blijkt niet het enige gebouw op leeftijd en van flinke omvang. Bert neemt mij mee langs een reeks grotere en kleinere boerderijen, torens en andere opstallen. We fietsen, hoewel ik fietsloos arriveerde. Geen nood, de fiets van zijn vrouw wordt makkelijk uitgeleend. Zo krijg ik een betere indruk van het ommeland dan vanachter een autoruit.

Een woonhuis op leeftijd

Bij Monica en Wladimir zien we een van de eerste voorbeelden van een woonhuis op leeftijd in de polder dat prima zonder gas kan. Bepaald geen turnkey project. Een warmtepompboiler is gecombineerd met een warmteboiler en er pasten niet voldoende zonnepanelen op het dak om zelfvoorzienend te worden. Met een creatieve oplossing in de tuin, fijn als je de ruimte hebt, zijn in totaal meer dan 30 panelen geïnstalleerd. Zo is het een gemiddeld (door het jaar heen) energie neutrale woning geworden. Met advies en hulp van een vriend uit de buurt is deze constellatie tot stand gekomen.

Een monumentale boerderij

Dat het niet altijd zo simpel is, blijkt als we iets verderop een monumentale boerderij bezoeken. Niet intensief bewoond maar daarom niet minder fris als de dagen korter worden. Het energieneutraal maken van deze woning kost tonnen. Vooropgesteld dat die middelen voorhanden zijn, hoe zinvol is het zoveel geld in een oude woning te steken? Het woord business case dringt zich op. Enigszins oneerbiedig in zo’n prachtig oud pand. Goed als je persoonlijk advies krijgt en kan overleggen in een geval als dit. Het laatste woord is hier nog niet over gezegd.

Een opgewekt uitje

Terwijl we het rondje over het eiland vervolgen, blijkt Bert van nogal wat panden te weten welke maatregelen al getroffen zijn om van het gas af te komen of in ieder geval van de zonnewarmte gebruik te maken. Sommige woningen zijn van binnen geïsoleerd, andere juist van buiten. Er zijn diverse redenen om voor het een of het ander te kiezen. Zeker is dat het steeds weer maatwerk is. En daar mag Schalkwijk zich verheugen in een aantal kundige en ervaren specialisten die bereid zijn veel tijd te besteden aan de verduurzaming.

De flora, het water, de vogels, de vergezichten, het maakt een rondje Schalkwijk tot een opgewekt uitje. Ik begrijp de zorg voor de tentakels van de omgeving die in al die natuur een vruchtbare bodem zien voor opwek van energie voor de verdichte stedelijke omgeving. Schalkwijk, blijf alert.